قائمة الأحاديث

إنما الأعمال بالنيات، وإنما لكل امرئ ما نوى

هرکس به اندازه ی ذره ای کبر در قلب داشته باشد، وارد بهشت نمی شود.

إن الحلال بين، وإن الحرام بين

اگر در پیِ آشکار کردن عيوب و مسايل پنهان مسلمانان برآيی، آنان را فاسد می کنی يا نزديک است که ايشان را به فساد بکشانی.

إن الله طيب لا يقبل إلا طيبا، وإن الله أمر المؤمنين بما أمر به المرسلين

هرکس همسرِ کسی يا برده ی او را فريب دهد، از ما نيست.

لا يؤمن أحدكم، حتى يحب لأخيه ما يحب لنفسه

هرکس يکسال با برادر مسلمانش قهر کند، مانند ريختن خون اوست.

إن الله كتب الإحسان على كل شيء

زنگ، از آوازهای شيطان است.

إن مما أدرك الناس من كلام النبوة الأولى: إذا لم تستحي فاصنع ما شئت

مسلمان کسی است که مسلمانان از زبان و دست او در امان باشند؛ و مهاجر کسی است که آنچه را الله از آن نهی کرده، ترک گوید

قل لي في الإسلام قولا لا أسأل عنه أحدا غيرك، قال: قل: آمنت بالله، ثم استقم

آنکه در قرآن ماهر است با ملائکهٔ گرامی نیکوکار همراه است، و آنکه قرآن را می‌خواند و در آن لکنت دارد و برایش دشوار است، دو پاداش دارد

الطهور شطر الإيمان، والحمد لله تملأ الميزان، وسبحان الله والحمد لله تملآن أو تملأ ما بين السماء والأرض

هرگاه الله در روز قیامت اولین و آخرین را گرد آورد، برای هر پیمان‌شکنی پرچمی برافراشته می‌شود و گفته می‌شود: این پیمان‌شکنیِ فلانی پسر فلانی است

لا يؤمن أحدكم حتى يكون هواه تبعا لما جئت به

کسی که بر کودکان ما رحم نکند و حق و احترام بزرگان ما را نشناسد، از ما نيست.

أربع من كن فيه كان منافقا، وإن كانت خصلة منهن فيه كانت فيه خصلة من النفاق حتى يدعها: من إذا حدث كذب، وإذا وعد أخلف، وإذا خاصم فجر، وإذا عاهد غدر

مسکين (بينوا)، کسی نيست که يک يا دو دانه ی خرما و يک يا دو لقمه او را (از درب خانه ها) برمی گرداند؛ در حقيقت مسکين کسی است که مناعت دارد (و گدايی نمی کند).

لو أنكم كنتم توكلون على الله حق توكله لرزقكم كما يرزق الطير تغدو خماصا وتروح بطانا

دعای شخص مسلمان برای برادرش در غيابِ او پذيرفته می شود؛ بالای سرش فرشته ای گماشته شده که هرگاه برای برادرش دعای خير می کند، آن فرشته می گويد: آمين؛ و همانندِ آن نصيب تو باد.

البر: حسن الخلق، والإثم ما حاك في صدرك، وكرهت أن يطلع عليه الناس

آیا شما جز به [برکتِ دعای] ضعیفانتان یاری و روزی داده می‌شوید؟

لا يزال لسانك رطبا من ذكر الله

جز با مؤمن دوستی و همنشينی مکن و غذايت را جز پرهيزگار نخورَد.

ألا أنبئكم بأكبر الكبائر؟

دنيا، زندان مؤمن و بهشتِ کافر است.

إذا أحب الرجل أخاه فليخبره أنه يحبه

نزديک ترين مردم به الله، کسی است که آغازگرِ سلام به مردم باشد.

الكبائر: الإشراك بالله، وعقوق الوالدين، وقتل النفس، واليمين الغموس

بهترين مردم کسی است که عمرش طولانی و کردارش نيکو باشد.

الساعي على الأرملة والمسكين، كالمجاهد في سبيل الله، أو القائم الليل الصائم النهار

چه بسا فردِ ژولیده‌مویی که از درها رانده می‌شود، اگر بر خدا قسم بخورد، هرآینه [خداوند] قسمش را محقق می‌سازد

اجتنبوا السبع الموبقات

يا الله، زندگی (حقیقی) جز زندگی آخرت نیست.

أنا أغنى الشركاء عن الشرك، من عمل عملا أشرك فيه معي غيري تركته وشركه

هان! همانا دنیا ملعون است و آنچه در آن است ملعون است، مگر یاد الله و آنچه به آن نزدیک است و [شخص] عالم یا علم‌آموز

لا تجعلوا بيوتكم قبورا، ولا تجعلوا قبري عيدا، وصلوا علي؛ فإن صلاتكم تبلغني حيث كنتم

بیان حقیقت ثروتمندی و تشویق به رضایت داشتن از آنچه الله متعال تقسیم کرده است.

أدخله الله الجنة على ما كان من العمل

هرگز از رسول الله صلى الله عليه وسلم چيزی خواسته نشد که ايشان «نَه» بگويد.

من لقي الله لا يشرك به شيئا دخل الجنة، ومن لقيه يشرك به دخل النار

با هم غذا بخوريد و بسم الله بگوييد تا غذای شما با برکت شود.

من يضمن لي ما بين لحييه وما بين رجليه أضمن له الجنة

ساقیِ گروه، پس از همه ی آنها می نوشد.

أفضل الذكر: لا إله إلا الله، وأفضل الدعاء: الحمد لله

در دنیا زاهد باش تا خدا تو را دوست بدارد، و نسبت به آنچه در دست مردم است بی‌رغبت باش تا مردم تو را دوست بدارند

الجنة أقرب إلى أحدكم من شراك نعله، والنار مثل ذلك

انسان مؤمن از یک سوراخ دو مرتبه گزیده نمی شود.

الصلوات الخمس، والجمعة إلى الجمعة، ورمضان إلى رمضان، مكفرات ما بينهن إذا اجتنب الكبائر

رضای خداوند در رضايت پدر و مادر است و خشم خداوند در خشم پدر و مادر.

ما يصيب المسلم من نصب ولا وصب ولا هم ولا حزن ولا أذى ولا غم حتى الشوكة يشاكها إلا كفر الله بها من خطاياه

سفر پاره ای از عذاب است.

حجبت النار بالشهوات، وحجبت الجنة بالمكاره

کارهایِ نیک پایدار عبارتند از: لا اله الا الله و سبحان الله و الله اکبر و الحمدلله و لا حول ولاقوة الا بالله.

حق المسلم على المسلم خمس: رد السلام، وعيادة المريض، واتباع الجنائز، وإجابة الدعوة، وتشميت العاطس

مومن آیینه ی برادر مومنش می باشد.

رحم الله رجلا سمحا إذا باع، وإذا اشترى، وإذا اقتضى

هرکس خود را بزرگ پندارد و در راه رفتنش تکبر به خرج دهد، درحالی الله متعال را ملاقات می کند که بر وی خشمگین است.

كان رجل يداين الناس، فكان يقول لفتاه: إذا أتيت معسرا فتجاوز عنه، لعل الله يتجاوز عنا

هرگاه انس رضی الله عنه از کنارِ تعدادی کودک می گذشت به آنها سلام می کرد و می گفت: رسول الله صلى الله عليه وسلم چنين می کرد.

من خَرج في طلب العلم فهو في سَبِيلِ الله حتى يرجع

قطعا روز قيامت هر حقی به حق دار می رسد؛ حتی برای گوسفندِ بی شاخ، از گوسفند شاخ دار قصاص می گيرند.

اتق الله حيثما كنت، وأتبع السيئة الحسنة تمحها، وخالق الناس بخلق حسن

در شب حرکت کنيد؛ زيرا زمين در شب در هم پيچيده و کوتاه می شود.

إذا التقى المسلمان بسيفيهما فالقاتل والمقتول في النار

رسول الله صلى الله عليه وسلم در مسيرِ (سفر يا جهاد) گاه به عمد عقب می ماند و - افرادِ - ناتوان را به پيش می راند و (آنها را برای حرکت، کمک و تشويق می فرمود و کسی را که سواری نداشت) پشت سر خود سوار می کرد و برايش دعا می نمود.

إن الحلال بين وإن الحرام بين

از گرفتاریِ طاقت فرسا و سختیِ بلا و از نگون بختی، سرنوشت بد (يا قضاوت نادرست) و شادکامی دشمنان، به الله پناه ببريد.

إن الله كتب الإحسان على كل شيء

خوراکِ دو نفر برای سه نفر کافی است و خوراک سه نفر برای چهار نفر.

إن الله لا ينظر إلى صوركم وأموالكم، ولكن ينظر إلى قلوبكم وأعمالكم

به عیادت بیمار بروید و گرسنه را غذا دهید و اسیر را آزاد کنید.

إنما الأعمال بالنيات، وإنما لكل امرئ ما نوى

درحالی‌که مردی در راهی پیاده می‌رفت، شاخهٔ خاری بر مسیر یافت، پس آن را به کناری انداخت پس الله متعال از او قدردانی نموده و او را بخشید

لا تغضب

از دعای مظلوم بترسيد که همچون جرقه ی آتش به آسمان می رود.

لو أنكم تتوكلون على الله حق توكله، لرزقكم كما يرزق الطير، تغدو خماصا وتروح بطانا

دو نفر که به يکديگر دشنام می دهند، گناهش بر آغازگر است تا آنکه ستم ديده [يعنی نفر دوم] از حد بگذرد.

أذنب عبد ذنبا، فقال: اللهم اغفر لي ذنبي

برای هيچ مسلمانی جايز نيست كه بيش از سه شبانه روز با برادر مسلمانش قهر باشد؛ و هرکس بيش از سه روز قهر کند و در همین حالت بميرد، وارد دوزخ می شود.

إن المقسطين عند الله على منابر من نور، عن يمين الرحمن عز وجل، وكلتا يديه يمين

روزه داران نزد شما افطار کنند، نيکان غذای تان را بخورند و ملائکه بر شما درود بفرستند.

من يحرم الرفق يحرم الخير

بهترين مجالس، وسيع ترينِ آن هاست.

أتدرون ما الغيبة؟، قالوا: الله ورسوله أعلم، قال: ذكرك أخاك بما يكره

هرکس الله متعال او را از شرّ پاره گوشت ميان دو فکش و همچنین از شرّ پاره گوشت ميان دو پايش حفاظت کند، وارد بهشت می شود.

إن رجالا يتخوضون في مال الله بغير حق، فلهم النار يوم القيامة

عبادت در هنگام هرج و مرج مانند هجرت به سوی من است.

إياكم والظن؛ فإن الظن أكذب الحديث

قرآن بخوانيد که روز قیامت درحالی می آید که برای خوانندگانش شفاعت می کند.

كل بني آدم خطاء، وخير الخطائين التوابون

بهشتيان، غرفه های - ساير بهشتيان - را در بهشت، آن گونه می بينند که شما ستارگان را در آسمان مشاهده می کنيد.

كل معروف صدقة

بارالها، از تو هدایت و پرهیزگاری و پاکدامنی و بی‌نیازی را خواهانم

لا تحقرن من المعروف شيئا، ولو أن تلقى أخاك بوجه طلق

هر کس بگوید: سُبْحَانَ اللَّهِ الْعَظِيمِ وَبِحَمْدِهِ (الله بزرگ پاک و منزه است و با ستایش او [او را تسبیح می‌گویم])، برایش نخلی در بهشت کاشته می‌شود

ليس الشديد بالصرعة، إنما الشديد الذي يملك نفسه عند الغضب

برای هیچ زن مسلمانی حلال نیست که به اندازهٔ مسیر یک شب سفر کند، مگر آنکه مردی از محارمش همراه او باشد

من دل على خير فله مثل أجر فاعله

هیچ مسلمانی نیست که دعایی کند که در آن گناه یا قطع رابطهٔ خویشاوندی نباشد، مگر آنکه الله به وسیلهٔ آن، یکی از سه چیز را به او می‌دهد: یا دعایش را به زودی [در دنیا] برایش برآورده می‌سازد، یا آن را در آخرت برایش ذخیره می‌کند، و یا به همان اندازه، بدی را از او دور می‌گرداند». گفتند: پس در این صورت، زیاد دعا می‌کنیم. فرمودند: «[فضل و عطای] الله بیشتر است

لا تسبوا الأموات، فإنهم قد أفضوا إلى ما قدموا

پیامبر خدا صلی الله علیه و سلم هنگام سختی و گرفتاری می‌فرمودند: «لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ الْعَظِيمُ الْحَلِيمُ، لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ، لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَرَبُّ الْأَرْضِ وَرَبُّ الْعَرْشِ الْكَرِيمِ

لا يحل لرجل أن يهجر أخاه فوق ثلاث ليال، يلتقيان، فيعرض هذا ويعرض هذا، وخيرهما الذي يبدأ بالسلام

إِذَا تَثَاءَبَ أَحَدُكُمْ فَلْيُمْسِكْ بِيَدِهِ عَلَى فِيهِ، فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَدْخُلُ

لا يدخل الجنة قاطع رحم

دو نعمت است که بسیاری از مردم در آن دچار خسران [و زیان] هستند: سلامتی و [اوقات] فراغت

لا يدخل الجنة قتات

رسول خدا صلی الله علیه و سلم در سجدهٔ خود می‌فرمودند: ««اللهُمَّ اغْفِرْ لِي ذَنْبِي كُلَّهُ دِقَّهُ، وَجِلَّهُ، وَأَوَّلَهُ وَآخِرَهُ وَعَلَانِيَتَهُ وَسِرَّهُ

من أحب أن يبسط له في رزقه، وينسأ له في أثره، فليصل رحمه

همانا پروردگار شما بسیار باحیا و کریم است؛ از بندهٔ خود، آنگاه که دستانش را به سوی او بلند می‌کند، حیا می‌کند که آنها را خالی بازگرداند

أقرب ما يكون العبد من ربه وهو ساجد، فأكثروا الدعاء

هیچ گروهی در مجلسی ننشینند که در آن خدا را یاد نکنند و بر پیامبرشان درود نفرستند، مگر آنکه آن [مجلس] مایهٔ حسرت و پشیمانی برایشان خواهد بود؛ پس اگر [خدا] بخواهد، آنان را عذاب می‌دهد و اگر بخواهد، آنان را می‌آمرزد

من كان يؤمن بالله واليوم الآخر فليقل خيرا أو ليصمت

ای پروردگار مردم، این بیماری را ببر و شفا بده که تویی شفادهنده. هیچ شفایی جز شفای تو نیست؛ شفایی که هیچ بیماری‌ای را باقی نگذارد)

من لا يرحم الناس لا يرحمه الله عز وجل

به راستی رستگار شد کسی که اسلام آورد، و به اندازهٔ کفایت روزی داده شد، و الله او را به آنچه به وی عطا کرده، قانع گردانید

إن أبغض الرجال إلى الله الألد الخصم

هر کس از شما در حالی صبح کند که در بدنش سالم، در میان خانواده و راهش ایمن، و غذای روزش را داشته باشد، پس گویی که دنیا برای او گرد آمده است

أحب الكلام إلى الله أربع: سبحان الله، والحمد لله، ولا إله إلا الله، والله أكبر، لا يضرك بأيهن بدأت

رسول خدا صلی الله علیه و سلم دعاهای جامع (کوتاه و پرمعنا) را دوست داشتند و غیر از آن را رها می‌کردند

سئل رسول الله صلى الله عليه وسلم عن أكثر ما يدخل الناس الجنة، فقال: تقوى الله وحسن الخلق

هیچ یک از شما نگوید: خداوندا، اگر خواستی مرا بیامرز، اگر خواستی به من رحم کن، اگر خواستی به من روزی بده؛ بلکه باید در خواسته‌اش قاطع باشد، زیرا او (خداوند) هر چه را بخواهد انجام می‌دهد و هیچ اجبارکننده‌ای برای او نیست

الحياء من الإيمان

هیچ دو مسلمانی با یکدیگر ملاقات نمی‌کنند و با یکدیگر مصافحه نمی‌کنند، مگر آنکه پیش از جدا شدن، مورد آمرزش قرار می‌گیرند

الدعاء هو العبادة

الله خرم و نورانی کند چهرهٔ کسی را که چیزی از ما بشنود و همان‌گونه که شنیده است، آن را برساند؛ چه بسا کسی که [حدیث] به او رسانده می‌شود، از شنوندهٔ [اول] فهمیده‌تر باشد