قائمة الأحاديث

إن الله فرض فرائض فلا تضيعوها، وحد حدودا فلا تعتدوها، وحرم أشياء فلا تنتهكوها، وسكت عن أشياء رحمة لكم غير نسيان فلا تبحثوا عنها

به هنگام حاضر بودن غذا و فشار دفع ادرار و مدفوع، نمازی نیست

بني الإسلام على خمس

آنکه پیوند خویشاوندی‌اش را پیوسته می‌دارد، آن نیست که مقابله به مثل می‌کند [و اگر خویشاوندانش با او رابطه داشتند رابطه‌اش را با آنان حفظ می‌کند]، بلکه حفظ کنندهٔ صلهٔ رحم آن است که اگر [خویشاوند او] پیوند خویشاوندی‌اش را با او قطع کند، او این پیوند را پیوسته بدارد [و رابطه‌اش را قطع نکند]

دع ما يريبك إلى ما لا يريبك

هركس ماه رمضان را از روى ايمان و براى كسب پاداش آن روزه بگيرد، گناهان گذشته‌اش بخشيده می‌شوند

إن الله كتب الإحسان على كل شيء

هرکس شب قدر را با ایمان و برای کسب پاداش آن [به عبادت] قیام کند، گناهان گذشته‌اش آمرزیده می‌شود

أرأيت إذا صليت المكتوبات، وصمت رمضان، وأحللت الحلال، وحرمت الحرام

کامل‌ترین مؤمنان از نظر ایمان، خوش اخلاق‌ترین آنان هستند و بهترین شما، بهترینِ شما برای زنان‌شان هستند

الطهور شطر الإيمان، والحمد لله تملأ الميزان، وسبحان الله والحمد لله تملآن أو تملأ ما بين السماء والأرض

دنیا متاعی است و بهترین متاع دنیا، زن صالح و درستکار است

لا ضرر ولا ضرار

الله متعال فرموده است: اى فرزند آدم انفاق كن، بر تو انفاق می‌شود

لو يعطى الناس بدعواهم لادعى رجال أموال قوم ودماءهم، لكن البينة على المدعى، واليمين على من أنكر

هیچ روزهایی نیست که عمل صالح در آن نزد الله محبوب‌تر از این روزها باشد» یعنی ده روز اول ماه ذی‌الحجه

كل مسكر حرام

وقتی مرد [به عنوان سرپرست خانواده] به نیت اجر و پاداش برای خانواده‌اش هزینه کند، برای او صدقه به حساب می‌آید

من حج لله فلم يرفث ولم يفسق رجع كيوم ولدته أمه

رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ از «قزع» نهی کردند

لا صلاة بحضرة الطعام، ولا هو يدافعه الأخبثان

پيامبر ـ صلى الله عليه وسلم ـ در بين دو سجده مى‌فرمود: «اللَّهمَّ اغْفِرْ لي، وارْحَمْنِي، وعافِني، واهْدِني، وارزقْنِي»: «بارالها مرا ببخش و به من رحم كن و به من عافيت ببخش و من را هدايت كن و به من رزق و روزى عطا کن

إذا قلت لصاحبك: أنصت، يوم الجمعة، والإمام يخطب، فقد لغوت

نکاح (درست) نیست مگر با (اجازه‌ی) ولی

الفطرة خمس: الختان والاستحداد وقص الشارب وتقليم الأظفار ونتف الآباط

پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ از نذر نهی کرده و فرمودند: «إِنَّهُ لَا يَأْتِي بِخَيْرٍ، وَإِنَّمَا يُسْتَخْرَجُ بِهِ مِنَ الْبَخِيلِ»: «نذر خیری نمی‌آورد، بلکه با آن (مقداری) از (مال) بخیل بیرون آورده می‌شود

أحفوا الشوارب وأعفوا اللحى

نخستین چیزی که میان مردم در روز قیامت دربارهٔ آن قضاوت می‌شود، مسئلهٔ خون‌هاست

من توضأ نحو وضوئي هذا ثم صلى ركعتين لا يحدث فيهما نفسه غفر الله له ما تقدم من ذنبه

هرگاه صدای اذان را شنیدید، مانند آنچه مؤذن می‌گوید، بگویید

اللهم لا تجعل قبري وثنا

همانا دنیا شیرین و سرسبز (دلربا) است و الله شما را در آن جانشین یکدیگر قرار داده است؛ و نظاره‌گر این است که چگونه عمل خواهید کرد؛ پس از دنیا و از زنان پروا دارید

إن أثقل صلاة على المنافقين صلاة العشاء وصلاة الفجر، ولو يعلمون ما فيهما لأتوهما ولو حبوا

هیچ مرد مؤمنی از زن مؤمنی [یعنی همسرش] متنفر نشود؛ زیرا اگر یک اخلاق او را نپسندد، از اخلاق دیگرش رضایت دارد

لا يقبل الله صلاة أحدكم إذا أحدث حتى يتوضأ

قبر مرا به محلی برای رفت و آمد در زمانی مخصوص به شیوه ای مخصوص تبدیل نکنید و خانه های تان را به قبرستان تبديل نكنيد و بر من درود بفرستيد؛ زيرا هر جا باشید، درودتان را به من می رسانند.

السواك مطهرة للفم، مرضاة للرب

هنگامی که لباس می پوشيد و هنگامی که وضو می گيريد، از سمتِ راست بدن تان آغاز کنيد.

الصلوات الخمس، والجمعة إلى الجمعة، ورمضان إلى رمضان، مكفرات ما بينهن إذا اجتنب الكبائر

کدام عمل نزد الله محبوب‌تر است؟ فرمود: «الصَّلاَةُ عَلَى وَقْتِهَا»: «نماز به وقت آن». پرسیدم: سپس چه چیزی؟ فرمود: «ثُمَّ بِرُّ الوَالِدَيْنِ»: «سپس نیکی به والدین». گفتم: سپس چه؟ فرمود: «الجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ»: «جهاد در راه الله

ليس الواصل بالمكافئ، ولكن الواصل الذي إذا قطعت رحمه وصلها

با رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ بر گواهی دادن به اینکه معبود به حقی جز الله نیست و محمد فرستادهٔ الله است و برپا داشتن نماز و دادن زکات و سمع و طاعت و خیرخواهی برای هر مسلمان بیعت کردم

من صام رمضان إيمانا واحتسابا غفر له ما تقدم من ذنبه

خواندن این دعا را در پی هر نماز ترک نکن: اللَّهُمَّ أَعِنِّي عَلَى ذِكْرِكَ وَشُكْرِكَ وَحُسْنِ عِبَادَتِكَ»: «بارالها، مرا در ذکر و یادت و شکر و سپاست و عبادت نیکویت یاری بفرما

من يقم ليلة القدر إيمانا واحتسابا غفر له ما تقدم من ذنبه

الله تعالی فرموده است: هر عمل فرزند آدم برای اوست مگر روزه که برای من است و من پاداش آن را می‌دهم

دعوني ما تركتكم، إنما هلك من كان قبلكم بسؤالهم واختلافهم على أنبيائهم

از رسول الله صلى الله عليه وسلم پرسيده شد: برترین نماز کدام است؟ فرمود: «نمازی که قيامش طولانی باشد».

إن الحلال بين وإن الحرام بين

برای الله زیاد سجده کن؛ زیرا برای الله سجده‌ای نمی‌بری، مگر آنکه الله به وسیلهٔ آن درجه‌ای بر درجات تو می‌افزاید و گناهی از گناهانت را پاک می‌‌کند

إن الله كتب الإحسان على كل شيء

رسول الله صلی‌‌الله‌علیه‌وسلم در دههٔ پایانی چنان تلاشی می‌کرد که در غیر آن نمی‌کرد

لا ضرر ولا ضرار، من ضار ضره الله، ومن شاق شق الله عليه

آنکه بَردَین (دو نماز به وقت سرما) را بخواند، وارد بهشت می‌شود

مانهيتكم عنه فاجتنبوه، وما أمرتكم به فأْتُوا منه ما استطعتم، فإنما أَهلَكَ الذين من قبلكم كثرةُ مسائلهم واختلافهم على أنبيائهم

مردی از رسول الله صلی الله علیه وسلم در مورد روزه گرفتن در سفر سوال می کند که رسول الله صلی الله علیه وسلم پاسخ می دهد: «اگر خواستی روزه بگير و اگر نخواستی نگير».

ما زال يوصيني جبريل بالجار، حتى ظننت أنه سيورثه

گاهی فجر درحالی طلوع می كرد كه رسول الله صلى الله عليه وسلم به علت همبستری با همسرانش جنب بود. آنگاه غسل می كرد و به روزه اش ادامه می داد.

إن الرقى والتمائم والتولة شرك

رسول الله صلى الله عليه وسلم در تمام بخش های شب نماز وتر می خواند؛ گاه در اول شب و گاه در نيمه ی شب و گاه در پايان شب. و آخرین وقتی که در آن وتر می خواند سحر بود.

لا تسبوا الأموات، فإنهم قد أفضوا إلى ما قدموا

دستت را بر همان جایی از بدنت بگذار که درد می‌کند و سه بار بسم الله بگو و هفت بار بگو: أَعُوذُ بِاللهِ وَقُدْرَتِهِ مِنْ شَرِّ مَا أَجِدُ وَأُحَاذِرُ

من صلى صلاة الصبح فهو في ذمة الله

رسول الله ـ صلى الله عليه وسلم ـ سخاوتمندترين مردم بود و در رمضان، هنگامی که جبريل ـ عليه السلام ـ ملاقاتش می‌کرد، از هر زمانی بخشنده‌تر می‌شد

ما نقصت صدقة من مال، وما زاد الله عبدا بعفو إلا عزا، وما تواضع أحد لله إلا رفعه الله

رسول الله صلی الله علیه وسلم هيچ ماهی را به اندازه ی ماه شعبان روزه نمی گرفت.

أكمل المؤمنين إيمانا أحسنهم خلقا، وخيركم خيركم لنسائهم

هرکس به روزه داری افطاری دهد، اجری مانندِ اجر روزه دار به او می رسد.

الدنيا متاع، وخير متاع الدنيا المرأة الصالحة

هیچ‌یک از شما نیست مگر اینکه پروردگارش با او سخن می‌گوید، درحالی‌که میان او و الله متعال مترجمی نیست

قال الله: أنفق يا ابن آدم أنفق عليك

الله متعال در هيچ روزی به اندازه ی روز عرفه، بندگان را از آتش جهنم آزاد نمی کند.

أحق الشروط أن توفوا به ما استحللتم به الفروج

رسول الله صلی الله علیه وسلم را دیدم که بر روی موزه هایش مسح می کرد.

كان رسول الله صلى الله عليه وسلم يهلل بهن دبر كل صلاة

هرکس روز جمعه وضو بگيرد، به سنت عمل کرده و چه عمل نيکی انجام داده است؛ و هرکس غُسل کند، غسل بهتر است.

ما من أيام العمل الصالح فيها أحب إلى الله من هذه الأيام يعني أيام العشر

رسول الله صلی الله علیه وسلم روز عاشورا را روزه گرفت.

من ترك صلاة العصر فقد حبط عمله

خمیازه کشیدن در نماز از سوی شیطان است؛ بنابراین هرگاه یکی از شما را خمیازه گرفت، باید تا جایی که می تواند با لب هایش جلوی باز شدن دهانش را بگیرد.

من توضأ فأحسن الوضوء خرجت خطاياه من جسده حتى تخرج من تحت أظفاره

هرکس آیة الکرسی را در پی نمازهای فرض بخواند، چیزی مانع ورود او به بهشت نیست مگر اینکه بمیرد

إذا أنفق الرجل على أهله يحتسبها فهو له صدقة

بهترين روزه پس از روزه ی رمضان، روزه گرفتن در ماهِ الله، محرّم است؛ و بهترين نماز پس از نماز فرض، نماز شب می باشد.

أن رسول الله صلى الله عليه وسلم نهى عن القزع

بهترین صف مردان اولین آنان است و بدترینش آخرین آنها؛ و بهترین صف زنان آخرین آنهاست و بدترینش اولین آنها

استنزهوا من البول؛ فإن عامة عذاب القبر منه

هرگاه الله در روز قیامت اولین و آخرین را گرد آورد، برای هر پیمان‌شکنی پرچمی برافراشته می‌شود و گفته می‌شود: این پیمان‌شکنیِ فلانی پسر فلانی است

لا تجلسوا على القبور، ولا تصلوا إليها

رسول الله ـ صلى الله عليه وسلم ـ دو قوچ سفيد و سیاه و شاخ‌دار را قربانی کرد. آن دو را با دستان خود ذبح کرد و بسم الله و الله اکبر گفت و پایش را بر يک طرف گردن آنها گذاشت

أولئك قوم إذا مات فيهم العبد الصالح، أو الرجل الصالح، بنوا على قبره مسجدا

به وصيت من درباره ی خوش رفتاری با زنان توجه کنيد؛ زيرا زن از دنده ی پهلو آفريده شده و کج ترين بخش دنده، قسمتِ بالای آن است. اگر بخواهی راستش کنی، می شکند و اگر رهايش نمايی، همچنان کج باقی می ماند؛ پس سفارشم را درباره ی زنان رعايت کنيد.

أمرت أن أسجد على سبعة أعظم

جنازه را هرچه زودتر [برای غسل دادن و خاک سپاری] آماده کنيد؛ اگر نيکوکار باشد، پس خيری است که او را زودتر به آن می‌رسانيد. و اگر جز اين باشد، شرّی است که آن را از گردن خود برمی‌داريد

كان النبي صلى الله عليه وسلم يقول بين السجدتين: اللهم اغفر لي، وارحمني، وعافني، واهدني، وارزقني

ما زنان از شرکت در تشييع جنازه منع شديم؛ اما اين منع - همانند منع از محرمات - شديد نبود.

اللهم أنت السلام، ومنك السلام، تباركت ذا الجلال والإكرام

درباره ی مسواک زدن، تاکيد فراوانی به شما کرده ام.

صل قائما، فإن لم تستطع فقاعدا، فإن لم تستطع فعلى جنب

دست بالا بهتر از دست پايين است؛ دست بالا همان دست بخشنده و دست پايين، دست درخواست کننده (گيرنده) است.

هل تسمع النداء بالصلاة؟ فقال: نعم، قال: فأجب

مال انسان، همان مالی است که خرج يا بخشش می کند و مالِ وارث، مالی است که انسان - خرج يا بخشش نمی کند و - از خود باقی می گذارد.

إذا أتى أحدكم الصلاة والإمام على حال، فليصنع كما يصنع الإمام

همانا در بهشت دری است که به آن «ریان» گفته می‌شود. روزه‌داران در روز قیامت از آن وارد می‌شوند و هیچ‌کس جز آنان از آن وارد نمی‌شود

علمنا رسول الله صلى الله عليه وسلم خطبة الحاجة

رسول الله صلى الله عليه وسلم از او شتری خريد و بهای آن را برای او وزن کرد و چيزی بر آن افزود.

لا نكاح إلا بولي

محبوب ترين مکان ها نزد الله، مساجد و منفورترين مکان ها نزد الله، بازارها هستند.

من قتل معاهدا لم يرح رائحة الجنة، وإن ريحها توجد من مسيرة أربعين عاما

ای ابوذر، هرگاه آبگوشتی پختی، آبِ آن را زیاد کن و از همسایگانت خبر بگیر

لعن رسول الله صلى الله عليه وسلم الراشي والمرتشي في الحكم

بخور و بنوش و بپوش و صدقه بده بی آنکه اسراف کنی و فخر بفروشی.

بني الإسلام على خمس

نمازها را با رسول الله صلى الله عليه وسلم می خواندم؛ نماز و خطبه ی رسول الله صلى الله عليه وسلم در حد اعتدال بود. (نه بسيار طولانی و نه خيلی کوتاه).

أرأيت إذا صليت الصلوات المكتوبات، وصمت رمضان، وأحللت الحلال، وحرمت الحرام

هريک از شما تا زمانی که با نشاط است، نماز بخواند و هرگاه خسته شد، بخوابد.

الطهور شطر الإيمان، والحمد لله تملأ الميزان، وسبحان الله والحمد لله تملآن أو تملأ ما بين السماوات والأرض

«هيچ همسايه ای، همسايه اش را از کوبيدن ميخ به ديوار مشترک شان منع نکند». سپس ابوهريره رضی الله عنه گفت: چرا شما را از عمل به اين حديث روی گردان می بینم؟ به الله سوگند که من اين ميخ را به شانه های تان می کوبم.

لا يَخْلُوَنَّ رجلٌ بامرأةٍ، ولا تسافِرَنَّ امرأةٌ إلا ومعها محرمٌ

رسول الله صلى الله عليه وسلم پيش از آن که نماز بخواند، با چند خرمای تازه افطار می کرد.

ويل للأعقاب من النار أسبغوا الوضوء

هرکس مرده ای را غسل دهد و عيب های او را بپوشاند، الله متعال چهل بار او را می آمرزد.

إذا قال المؤذن: الله أكبر الله أكبر، فقال أحدكم: الله أكبر الله أكبر

هرکس دوست دار ديدارِ الله باشد، الله نيز ديدارش را دوست دارد؛ و هرکه ملاقاتِ الله را دوست نداشته باشد، الله نيز ملاقاتش را دوست ندارد.

من نسي صلاة فليصل إذا ذكرها، لا كفارة لها إلا ذلك

از رسول الله صلی الله علیه وسلم در مورد نگاه کردن به اطراف در نماز سوال کردم؛ فرمود: «آن نوعی سرقت شيطان از نماز بنده است».

إن بين الرجل وبين الشرك والكفر ترك الصلاة

هرکس از خواندن نماز وتر خواب ماند یا آن را فراموش کرد، هرگاه به یاد آورد، آن را بخواند.

إن العهد الذي بيننا وبينهم الصلاة، فمن تركها فقد كفر

بهترين صدقه، صدقه ای است که از روی بی نيازی باشد؛ و دست بالا (دست صدقه دهنده) از دست پايين (گيرنده ی صدقه) بهتر است؛ و هریک از شما ابتدا به کسی صدقه دهد که تحت تکفل و سرپرستی اوست.

كان النبي صلى الله عليه وسلم يعتكف في كل رمضان عشرة أيام، فلما كان العام الذي قبض فيه اعتكف عشرين يوما

رسول الله صلی الله علیه وسلم از اينکه مردها به بدن يا لباس خود زعفران بزنند - يا لباس زرد و زعفرانی رنگ بپوشند - نهی فرمود.

أن امرأة وجدت في بعض مغازي النبي صلى الله عليه وسلم مقتولة، فأنكر رسول الله صلى الله عليه وسلم قتل النساء والصبيان

اگر کسی که از جلوی نمازگزار می گذرد، می دانست با اين کار چقدر گنه کار می شود، چنانچه چهل- روز يا ماه يا سال- توقف می کرد، برايش بهتر از آن بود که از جلوی نمازگزار عبور کند.

أَتَيْتُ رَسُولَ الله صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ: يَا رَسُولَ الله، إنَّا بِأَرْضِ قَوْمٍ أَهْلِ كِتَابٍ، أَفَنَأْكُلُ فِي آنِيَتِهِمْ

سياحت امت من، جهاد در راه الله - عز وجل - می باشد.

نهى عن النذر، وقال: إنه لا يأتي بخير، وإنما يستخرج به من البخيل

کسی که علیه ما سلاح بردارد از ما نیست

إني والله إن شاء الله لا أحلف على يمين، فأرى غيرها خيرا منها، إلا كفرت عن يميني، وأتيت الذي هو خير

هر کس یک روز در راه الله روزه بگیرد، الله چهرهٔ او را [به اندازهٔ] هفتاد سال از آتش [دوزخ] دور می‌گرداند

أول ما يقضى بين الناس يوم القيامة في الدماء

مردم همواره در خیر به سر می برند، تا هنگامی که در افطار عجله کنند

من قاتل لتكون كلمة الله هي العليا، فهو في سبيل الله

با پیامبر صلی الله علیه و سلم سحری خوردیم، سپس ایشان برای نماز برخاستند. [انس] گفت: پرسیدم: میان اذان و سحری چقدر [فاصله] بود؟ [زید] گفت: به اندازهٔ [خواندن] پنجاه آیه

مَنْ حَلَفَ على يَمِينٍ بِمِلَّةٍ غير الإِسْلامِ كَاذِبًا مُتَعَمِّدًا فهو كما قال

سحری بخورید زیرا در سحری برکت است

إذا سمعتم النداء، فقولوا مثل ما يقول المؤذن

با روزه گرفتن یک یا دو روز [پیش از رمضان]، به پیشواز رمضان نروید، مگر مردی که روزه‌ای [طبق عادت] داشته که آن را روزه می‌گرفته است، پس [می‌تواند] آن روز را روزه بگیرد

دعهما، فإني أدخلتهما طاهرتين

برای هیچ زن مسلمانی حلال نیست که به اندازهٔ مسیر یک شب سفر کند، مگر آنکه مردی از محارمش همراه او باشد

إن ذلك عرق، ولكن دعي الصلاة قدر الأيام التي كنت تحيضين فيها، ثم اغتسلي وصلي

هر کس در حالی که روزه‌دار است، فراموش کند و بخورد یا بیاشامد، پس باید روزه‌اش را کامل کند، زیرا این الله است که به او غذا داده و او را نوشانده است

سووا صفوفكم، فإن تسوية الصف من تمام الصلاة

در روز عید همراه با عمر بن خطاب رضی الله عنه حاضر بودم، پس ایشان گفتند: این دو، روزهایی هستند که رسول خدا صلی الله علیه و سلم از روزه گرفتن در آنها نهی کردند: روزِ افطارتان از روزه‌تان (عید فطر)، و روز دیگر که در آن از قربانی‌هایتان می‌خورید (عید قربان)

إذا توضأ أحدكم فليجعل في أنفه ثم لينثر، ومن استجمر فليوتر

شب قدر را در [شب‌های] فردِ دههٔ آخر رمضان جستجو کنید

إن الدنيا حلوة خضرة، وإن الله مستخلفكم فيها، فينظر كيف تعملون، فاتقوا الدنيا واتقوا النساء

می‌بینم که خواب شما بر هفت شب پایانی توافق [و هماهنگی] کرده است، پس هر کس در جستجوی آن است، باید آن را در هفت شب پایانی جستجو کند

حفظت من النبي صلى الله عليه وسلم عشر ركعات

هرگاه دههٔ [آخر رمضان] وارد می‌شد، رسول خدا صلی الله علیه و سلم شب را زنده نگه می‌داشتند و خانواده‌شان را بیدار می‌کردند و [در عبادت] می‌کوشیدند و کمر همت را می‌بستند

كان النبي صلى الله عليه وسلم إذا قام من الليل يشوص فاه بالسواك

ای پروردگار مردم، این بیماری را ببر و شفا بده که تویی شفادهنده. هیچ شفایی جز شفای تو نیست؛ شفایی که هیچ بیماری‌ای را باقی نگذارد)

شكي إلى النبي صلى الله عليه وسلم الرجل يخيَّل إليه أنه يجد الشيء في الصلاة، فقال: لا ينصرف حتى يسمع صوتًا، أو يجد ريحًا

روزه نگرفته است آنکه همهٔ روزگار را روزه بگیرد

إذا أُقِيمت الصلاة وحضر العَشاء فابدأوا بالعَشاء

رسول خدا صلی الله علیه و سلم مردی را که لباس زنانه بپوشد و زنی را که لباس مردانه بپوشد، لعنت کردند

لا يفرك مؤمن مؤمنة، إن كره منها خلقا رضي منها آخر

إِذَا جَاءَ رَمَضَانُ فُتِّحَتْ أَبْوَابُ الْجَنَّةِ، وَغُلِّقَتْ أَبْوَابُ النَّارِ، وَصُفِّدَتِ الشَّيَاطِينُ». یعنی: «چون رمضان آید درهای بهشت گشوده می‌شود، و درهای دوزخ بسته می‌شود، و شیاطین به زنجیر کشیده می‌شوند